Filmy Josephine Decker da się rozpiąć na mapie Stanów Zjednoczonych między Kalifornią, Kentucky, Nowym Jorkiem, Vermontem i Teksasem. Stanów umysłu jest w nich o wiele więcej, a granice między nimi przekracza się tu bez ostrzeżenia.
Amerykańska reżyserka została tegoroczną laureatką Indie Star Award, nagrody TAURON American Film Festival dla uznanych twórców i twórczyń kina niezależnego. Podczas 17. edycji festiwalu pokażemy retrospektywę jej filmów – od debiutanckiego Masła na zasuwce po tegoroczne Chasing Summer. Josephine Decker przyjedzie do Wrocławia, odbierze nagrodę i spotka się z publicznością.
Decker zna drogę do Kina Nowe Horyzonty bardzo dobrze. W 2014 roku przyjechała na 14. Nowe Horyzonty z debiutanckim Masłem na zasuwce (Butter on the Latch), a jesienią tego samego roku jej drugi film, Łagodnie i czule (Thou Wast Mild and Lovely), miał polską premierę na 5. American Film Festival. Cztery lata później Madeline i Madeline (Madeline's Madeline) pokazaliśmy na 18. Nowych Horyzontach w sekcji Trzecie Oko: Girlhood, a w 2019 roku ten sam film trafił do Kanonu, którym 10. American Film Festival, za pomocą formatywnych dla wydarzenia tytułów, podsumowywał swoją pierwszą dekadę. Zaledwie rok później sprowadziliśmy na AFF prosto z Berlina Shirley. Od tamtej pory nie zamknęliśmy i nie planujemy zamykać przed nią drzwi na zasuwkę.

Zanim zadebiutowała w fabule, Decker kręciła dokumenty i grała u twórców z kręgu mumblecore'u, m.in. u Joego Swanberga, który później wystąpił w Łagodnie i czule. Jest też performerką. W 2010 roku Marina Abramović przez kilka miesięcy siedziała w nowojorskim MoMA naprzeciwko kolejnych gości. W ostatnim dniu performansu Decker, która czekała na swoją kolej 31 godzin, zajęła krzesło po drugiej stronie stołu i zdjęła sukienkę. Chciała w ten sposób podziękować artystce i odsłonić się przed nią tak, jak Abramović od lat odsłania się przed publicznością. Ochrona wyprowadziła ją z muzeum, a scenę tę zobaczyć można w filmie Marina Abramović: artystka obecna.
Z dokumentu wyniosła sposób pracy, o którym opowiadała w rozmowie z Sundance Institute: kręcić za niewielkie pieniądze i budować film w montażu. Scenariusz traktuje jako punkt startowy. Trasę wyznacza dopiero to, co wydarzy się na planie z aktorami, i to, co zobaczy później na stole montażowym. Josephine wraca do metafory podróży w rozmowie z portalem Women and Hollywood mówią: „Umysł to kapryśny, wciąż zmieniający się przewodnik”.

A Stable Marriage, reż. Josephine Decker
Najwięcej powiedzą o niej jednak same filmy. Które z nich zobaczycie we Wrocławiu?
Retrospektywę otwierają dwa wczesne filmy, w których Decker wyprowadza kamerę z miasta. W Maśle na zasuwce Sarah po rozstaniu wyjeżdża z Nowego Jorku na festiwal muzyki bałkańskiej w lasach kalifornijskiego Mendocino, a improwizowany, mikrobudżetowy dramat w pewnym momencie skręca w stronę horroru, pracując na granicy jawy i snu. W Łagodnie i czule, balladzie inspirowanej prozą Johna Steinbecka, na farmę w Kentucky trafia do sezonowej pracy Akin (Joe Swanberg). Fascynacja, która rodzi się między nim a Sarah, córką gospodarza, przybiera coraz bardziej niepokojący obrót.

Masło na zasuwce, reż. Josephine Decker
W dwóch kolejnych filmach sztuka zaczyna żywić się życiem. W Madeline i Madeline reżyserka nowojorskiej grupy teatru fizycznego (Molly Parker) wplata w spektakl prywatną historię nastoletniej Madeline (Helena Howard, którą Decker wypatrzyła na szkolnym konkursie aktorskim, gdy ta miała 15 lat) i jej relację z nadopiekuńczą matką (Miranda July). Film otwiera zdanie „Emocje, których doświadczasz, nie są twoje”, a David Ehrlich z IndieWire nazwał go jednym z najodważniejszych amerykańskich tytułów XXI wieku. W Shirley Elisabeth Moss gra Shirley Jackson, autorkę Nawiedzonego domu na wzgórzu. Pisarka i jej mąż (Michael Stuhlbarg), profesor w Bennington College w Vermoncie, przyjmują pod swój dach młode małżeństwo. Shirley szybko zaczyna traktować nową lokatorkę jako materiał na kolejną powieść. Film wyprodukowała Christine Vachon, również laureatka Indie Star Award, a Decker dostała za niego w Sundance specjalną nagrodę jury za kino autorskie.

Madeline i Madeline, reż. Josephine Decker
W Chasing Summer, najnowszym filmie i głównym punkcie retrospektywy, Decker zmienia bieg i kręci komedię romantyczną, z żartami o seksie i nostalgią za latami dwutysięcznymi. Jamie (Iliza Shlesinger, autorka scenariusza) pracuje w pomocy humanitarnej i jeździ od jednej katastrofy naturalnej do drugiej. Kiedy partner zostawia ją dla młodszej kobiety, a ona sama traci pracę, po dwudziestu latach wraca do rodzinnego miasteczka w Teksasie. Zamieszkuje u rodziców (Megan Mullally i Jeff Perry) i zatrudnia się przy konserwacji podupadłej wrotkarni. W okolicy czeka na nią też były chłopak. Decker, która sama dorastała w Teksasie, mówiła Sundance Institute, że „dojrzewanie i wiek średni mają ze sobą wiele wspólnego”. Komediowy zwrot podzielił krytykę: IndieWire uznało, że dawnej Decker już nie ma, Screen Daily zobaczyło w filmie bystrą, zmysłową komedię dla szerokiej publiczności. Zanim wybierzecie stronę, weźcie pod uwagę, że reżyserka występuje w trupie klaunów w Los Angeles.

Chasing Summer, reż. Josephine Decker
Tegoroczną trasę dopełnia przewrotne, ośmiominutowe A Stable Marriage, które miało premierę na SXSW.
Kuratorką retrospektywy jest Adriana Prodeus.
W programie:
Masło na zasuwce (Butter on the Latch, 2013)
Łagodnie i czule (Thou Wast Mild and Lovely, 2014)
Madeline i Madeline (Madeline's Madeline, 2018)
Shirley (2020)
Chasing Summer (2026)
A Stable Marriage (2026)
Indie Star Award to nagroda TAURON American Film Festival dla uznanych twórców i twórczyń kina niezależnego. W poprzednich latach otrzymali ją m.in. Agnès Varda, Todd Solondz, John Waters, Nina Menkes i Jesse Eisenberg, a w 2025 roku Susan Seidelman i Alexandre O. Philippe.
Na 17. TAURON American Film Festival zapraszamy od 17 do 22 listopada 2026 roku do wrocławskiego Kina Nowe Horyzonty. Edycja online w Nowe Horyzonty VOD potrwa od 17 listopada do 6 grudnia. Karnety oraz akredytacje dziennikarskie i branżowe kupicie do 31 października.